कालसर्प दोषाचे प्रकार: 12 पारंपरिक नावे आणि त्यांचा अर्थ

परंपरेत कालसर्प दोषाचे बारा प्रकार सांगितले आहेत. त्यांतील बहुतेकांची नावे वासुकी, तक्षक आणि शेषनाग अशा पौराणिक नागांवरून आली आहेत. राहू आणि केतू कोणत्या स्थानांत आहेत, यावर नाव ठरते. हे दोघे कुंडलीत नेहमी एकमेकांच्या अगदी समोर असतात. त्यामुळे प्रत्येक प्रकार म्हणजे कुंडलीतील एका स्थितीचे केवळ वर्णन आहे.

मूळ दोषाप्रमाणेच या नावांना किती महत्त्व द्यावे याबद्दलही ज्योतिषांची मते वेगवेगळी आहेत आणि काही याद्यांत किरकोळ फरक आढळू शकतात [TO VERIFY].

पहिल्या सहा प्रकारांत राहू पहिल्या ते सहाव्या स्थानांपैकी एका स्थानात असतो आणि केतू त्याच्या अगदी समोर. येथे दिलेली जीवनक्षेत्रे ही या स्थानांशी परंपरेने जोडलेली आहेत:

• अनंत: राहू पहिल्या स्थानात, केतू सातव्या स्थानात; स्वतः आणि भागीदारी
• कुलिक: राहू दुसऱ्या स्थानात, केतू आठव्या स्थानात; कुटुंब, वाणी आणि बचत
• वासुकी: राहू तिसऱ्या स्थानात, केतू नवव्या स्थानात; भावंडे, धैर्य आणि भाग्य
• शंखपाल: राहू चौथ्या स्थानात, केतू दहाव्या स्थानात; घर, आई आणि कामकाज
• पद्म: राहू पाचव्या स्थानात, केतू अकराव्या स्थानात; अपत्य, शिक्षण आणि लाभ
• महापद्म: राहू सहाव्या स्थानात, केतू बाराव्या स्थानात; आरोग्य, कर्ज आणि खर्च

उरलेल्या सहा प्रकारांत स्थिती उलट होते आणि राहू सातव्या ते बाराव्या स्थानांपैकी एका स्थानात असतो:

• तक्षक: राहू सातव्या स्थानात, केतू पहिल्या स्थानात; विवाह आणि भागीदारी
• कर्कोटक: राहू आठव्या स्थानात, केतू दुसऱ्या स्थानात; अचानक होणारे बदल आणि कौटुंबिक धन
• शंखचूड: राहू नवव्या स्थानात, केतू तिसऱ्या स्थानात; भाग्य, वडील आणि श्रद्धा
• घातक: राहू दहाव्या स्थानात, केतू चौथ्या स्थानात; कामकाज आणि घरगुती जीवन
• विषधर: राहू अकराव्या स्थानात, केतू पाचव्या स्थानात; मित्र, लाभ आणि अपत्य
• शेषनाग: राहू बाराव्या स्थानात, केतू सहाव्या स्थानात; खर्च, परदेश प्रवास आणि आरोग्य

प्रकारावरून एवढेच कळते की ज्योतिषी आयुष्यातील कोणत्या क्षेत्रांकडे अधिक लक्ष देतील. हे कोणत्याही घटनेचे भाकीत नाही आणि एकाच प्रकाराच्या दोन व्यक्तींचे आयुष्य पूर्णपणे वेगळे असू शकते. ग्रहांचे बल, दृष्टी आणि चालू दशा यांचाही विचार केला जातो आणि आंशिक किंवा खंडित योग वेगळ्या प्रकारे समजून घेतला जाऊ शकतो.

नाव माहीत असले की ज्योतिषांशी बोलणे सोपे होऊ शकते, पण केवळ नावामुळे काळजी करण्याचे कारण नाही.

प्रत्येक प्रकारासाठी वेगळा विधी असतो का, असे कुटुंबे अनेकदा विचारतात. नाशिकजवळील त्र्यंबकेश्वर येथे कालसर्प पूजा साधारणपणे एकाच पद्धतीने होते आणि संकल्प व काही बाबी व्यक्तीनुसार बदलल्या जातात [TO VERIFY]. काही वेळा गुरुजी राहू केतू पूजेबद्दलही बोलू शकतात.

जन्माचा तपशील जवळ ठेवा, म्हणजे कुंडली नीट पाहता येईल. हे विधी श्रद्धेचा विषय आहेत आणि त्यांच्या परिणामाची कोणतीही हमी नाही, हे लक्षात ठेवा. तुमची तयारी झाली की येथे तारखेसाठी विनंती करा.